اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

چهارشنبه 1 آبان 1387

پارس جنوبی ، تجلی عزت اسلامی و افتخار ملی

   نوشته شده توسط: محمد مهدی پوینده    نوع مطلب :اقتصادی ،علمی ،

بنام آفریننده‌ی یكتا

پارس جنوبی

تجلی عزت اسلامی و افتخار ملی

 

روز گذشته (سه شنبه 30مهرماه 1387) با حضور دكتر احمدی‌نژاد، رئیس جمهور محبوب ایران اسلامی در منطقه صنعتی و اقتصادی عسلویه، برگ زرینی در تاریخ توسعه و پیشرفت میهن عزیزمان ثبت گردید و با افتتاح فاز 6 پارس جنوبی، متخصصان ایرانی ثابت كردند كه در هر شرایطی و تحت سخت‌ترین تحریم‌های اقتصادی و تكنولوژیكی، از تلاش و كوشش برای اعتلای ایران و نیل به خودكفایی دست برنخواهند داشت.

بدون تردید صنعت نفت جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد ملی و توسعه كشور داشته و بخش نفت و گاز سهم عمده‌ای در حوزه پروژه‌های صنعتی ایران دارد چرا كه صادرات نفتی، منبع درآمد اصلی میهن اسلامی ما است و باید از طریق همین درآمد، اقتصاد ملی را شکل دهیم. همچنین، صنعت نفت علاوه بر آن که سطح فعالیت‌های مهندسی را ارتقا می‌دهد، شأن مهندسی و فنی كشور را بالا برده و علاوه بر تولید فرصت‌های شغلی پایدار، سبب درآمدزایی نیز می‌شود. برای روشن شدن این موضوع كافی است توجه نماییم كه به عنوان مثال، ایران خودرو 500 تا 600 میلیون دلار در سال صادرات داشته، در حالی که ارزش صادراتی یک پالایشگاه بیش از 4 میلیارد دلار در سال است.

افتتاح فازهای جدید پارس جنوبی، موفقیتی بی‌سابقه در تاریخ صنعت نفت و گاز کشور و نشان‌دهنده توانمندی ایران اسلامی در اجرای طرح‌های بزرگ است و حكایت از عزم راسخ دولتمردان ایرانی برای تبدیل منطقه عسلویه به یکی از قطب‌های تولید گاز در جهان دارد. توجه ویژه‌ی رئیس جمهور محترم و وزرای نفت دولت نهم به پارس جنوبی و بازدیدهای مكرر و سر زده‌ی مسؤولان دولتی از این طرح نشان‌دهنده درك صحیح مجموعه دولت نهم از جایگاه این میدان گازی در توسعه و جهش صنعتی و اقتصادی كشور است.

همچنین، بهره‌برداری از این طرح‌های عظیم که همزمان با تحریم‌های گسترده‌ی كشورهای غربی علیه کشورمان اجرا شده است، اهمیت ویژه این پروژه ملی را برجسته می‌سازد.

جهت اطلاع بیشتر مخاطبان گرامی، طی نوشتاری كه پیش رو دارید به معرفی میدان گازی پارس جنوبی و ابعاد گسترده این پروژه‌ی عظیم ملی خواهم پرداخت.

معرفی پارس جنوبی

 «میدان گازی پارس جنوبی» یكی از بزرگترین منابع گازی جهان است كه بر روی خط مرزی مشترك ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد و یكی از اصلی‌ترین منابع انرژی كشور به شمار می‌رود.

مساحت این میدان 9700 كیلومتر مربع است كه سهم ایران حدود 3700 كیلومتر مربع وسعت دارد. ذخیره گاز این بخش از میدان 14 تریلیون متر مكعب گاز به همراه 18 میلیارد بشكه میعانات گازی است كه حدود 8 درصد از كل گاز دنیا و نزدیك به نیمی از ذخایر گاز كشور را شامل می‌شود و بنادر «عسلویه» و «تمبك» در 270 و 220 كیلومتری جنوب شرقی بوشهر به عنوان منطقه ساحلی برای ایجاد تأسیسات خشكی و توسعه مرحله‌ای این میدان انتخاب شده‌اند.

با توجه به مشترك بودن این میدان گازی با كشور قطر و سرمایه گذاری فراوان این كشور در میدان پارس جنوبی، جهت برداشت حداكثری از این میدان در ابتدا برنامه‌ریزی به منظور توسعه 24 فاز برای تولید 820 میلیون مترمكعب گاز در روز از این میدان صورت گرفته بود كه هم اكنون طبق برنامه پنجم توسعه، اجرای توسعه فازهای 27 و 28 پارس جنوبی به عنوان فازهای جدید این منطقه در دستور كار قرار گرفته است که هر فاز استاندارد روزانه 28 میلیون مترمکعب تولید گاز خواهد داشت.

توسعه میدان گازی پارس جنوبی به منظور تأمین تقاضای رو به رشد گاز طبیعی، تزریق گاز به میادین نفتی جهت افزایش ضریب برداشت نفت، صادرات گاز و میعانات گازی به عنوان خوراك پتروشیمی صورت می‌پذیرد و بدین ترتیب، مجتمع گاز پارس جنوبی به عنوان بزرگ‌ترین مجتمع تولید گاز کشور، بیش از ۳۵ درصد گاز مورد نیاز کشور را تامین می‌کند.

فازهای در حال توسعه میدان گازی پارس جنوبی عموما مشتمل بر تأسیسات دریایی، خطوط انتقال تولیدات به خشكی، تأسیسات ساحلی، خطوط لوله انتقال گاز به شبكه‌های سراسری و همچنین تأسیسات صادراتی جهت صادرات میعانات گازی، گاز مایع(LPG) و نیز تولید گوگرد می‌باشد.

پس از بهره‌برداری از فازهای 1 تا 5، هم اکنون فازهای 6، 7 و 8 در آستانه گشایش و فاز 9 و 10 نیز در حال راه اندازی است و فازهای 12،15،16،17 و 18 نیز در حال اجرا هستند که فازهای 17 و18 نیز حدود 15 درصد پیشرفت داشته اند و 11 فاز دیگر نیز در حال انتخاب پیمانكار و برگزاری مناقصه هستند.

لازم به ذكر است كه با افزایش سهم متخصصان ایرانی در اجرای فازهای جدید (به طوری كه از 30 درصد در فازهای 2 و 3 به 58 درصد در فازهای 6 و 7 و 8 رسیده است)، طراحی فازهای آخر به طور کامل از سوی پیمانکاران ایرانی انجام خواهد شد و ساخت و اجرای آنها نیز بیشتر به دست نیروهای ایرانی صورت خواهد گرفت.

شایان ذكر است بزودی فازهای 9 و 10 این میدان گازی نیز با رسیدن به شرایط پایدار (stable)، وارد شبکه سراسری می‌شود. طرح توسعه فازهای  9 و 10 پارس جنوبی كه در تابستان 1383 اجرایی شده است به منظور تولید روزانه 50 میلیون متر مکعب گاز شیرین (دو میلیارد فوت مکعب)، 80 هزار بشکه میعانات گازی، 400 تن گوگرد و سالانه یک میلیون و 50 هزار تن LPG، طراحی شده و مراحل نهایی را طی می‌كند.

طبق آخرین گزارش‌های رسمی، با رشد بیش از 50درصدی تولید گازهای مایع در پارس جنوبی، در سه ماه نخست امسال بیش از 10 میلیارد و 300 میلیون متر مکعب گاز از پارس جنوبی برداشت شد.

 

معرفی فازهای 6 ، 7 و 8 پارس جنوبی

طرح توسعه فازهای 6، 7 و 8 پارس جنوبی که عظیم ترین طرح اجرایی صنعت نفت و گاز است روزانه 30 میلیون دلار برای کشور درآمدزایی دارد.

اهداف اصلی از اجرای این طرح ها تأمین گاز برای مصرف داخلی، صیانت از منابع نفتی و تزریق به میدان‌های نفتی و حضور مؤثر در بازارهای صادرات گاز به عنوان یکی از قطب‌های تولید گاز دنیا از طریق صادرات میعانات گازی و گاز مایع می باشد. در مرحله اول هدف از اجرای این طرح ها، صیانتی است و بخشی عظیمی از آن در میدان‌های نفتی تزریق می‌شود و در زمان اوج مصرف نیز، گاز این فازها پس از طی مراحل پالایشی، برای تأمین نیازهای مردمی و صنایع کشور در شبکه گازرسانی کشور تزریق خواهد شد.

اعتبار لازم جهت اجرای این طرح‌ها از حساب ذخیره‌ی ارزی، منابع داخلی شركت ملی نفت ایران و فاینانس خارجی تأمین شده است.

میزان تولید فازهای 6 ، 7 و 8 پارس جنوبی با انجام اصلاحات لازم در طراحی آنها حدود 25درصد افزایش یافته و اینك قادر به تولید روزانه 104 میلیون مترمکعب گاز، 158 هزار بشکه میعانات گازی و 6/1 میلیون‌ تن‌ گاز مایع‌، بوتان و پروپان خواهند بود.

هر فاز پالایشگاهی در پارس جنوبی متشکل از سه بخش سکوی دریایی، خط لوله انتقال گاز از دریا به خشکی و پالایشگاه خشکی است، برای این سه فاز نیز سه سکو، سه خط لوله و سه پالایشگاه طراحی شده است و در حال حاضر، فاز 6 در بخش خشكی در حال تولید است و فازهای 8 و 7 پارس جنوبی در بخش خشكی آماده راه‌اندازی و دریافت گاز از دریا است و تا پایان امسال به بهره‌برداری خواهند رسید. فرآیند کنترل این سکوها پس از نصب و بهره‌برداری، از طریق خطوط فیبرنوری به طول 110 کیلومتر از عسلویه انجام می‌شود.

در طرح توسعه فازهای 6 تا 8 پارس جنوبی، حفاری 30 حلقه چاه (10 حلقه چاه در هر فاز)، ساخت و نصب سه سکوی دریایی و ایجاد سه خط لوله 32 اینچی (هر كدام به طول 105 كیلومتر) جهت انتقال گاز از سکوها به پالایشگاه، سه‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 5/4 اینچی‌ انتقال‌ محلول‌ گلایكول‌ و ساخت و نصب دومین‌ ترمینال‌ گوی‌ شناور به‌ منظور صادرات‌ میعانات گازی‌ و یك‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 30 اینچ‌ دریایی‌ به‌ طول‌ 4/5 كیلومتر به‌ منظور انتقال‌ میعانات‌ گازی‌ به‌ گوی‌ شناور در نظر گرفته شده است. به علاوه، تأسیسات‌ ساحلی‌ این‌ فازها عبارتند از: «واحدهای‌ دریافت‌ و جداسازی‌ گاز و میعانات‌ گازی‌، تثبیت‌ میعانات‌ گازی‌، نم‌زدایی‌ گاز، استحصال‌ گاز مایع‌، تنظیم‌ نقطه‌ شبنم‌ و تراكم‌ گاز و تغلیظ‌ محلول‌ گلایكول‌ جهت‌ ارسال‌ به‌ تاسیسات‌ دریایی»

گاز ترش تولیدی این سه فاز نیز از طریق خط لوله 56 اینچ به طول تقریبی 512 کیلومتر و توسط 14 ایستگاه تقویت فشار به منظور تزریق در چاه‌های نفت به میدان نفتی آغاجاری منتقل می‌شود. تزریق گاز باعث افزایش ظرفیت بازیافت از میدان‌های نفتی می‌شود که پس از سال‌ها برداشت، دچار افت تولید شده و نفت آنها قابل استحصال نیست.

با توجه‌ به‌ برنامه‌ریزی‌های‌ بعمل آمده‌ به‌ منظور پاسخگویی‌ به‌ نیاز مصارف‌ داخلی‌ كشور، تأسیساتی‌ در كنار پالایشگاه‌ فازهای‌ 6، 7 و 8 احداث‌ تا قسمتی‌ از گاز تولیدی‌ این‌ پالایشگاه‌ را شیرین‌ نماید و به‌ همین‌ منظور 4 واحد شیرین‌سازی‌ و فرآوری‌ گاز احداث‌ و روزانه‌ 4000 میلیون‌ فوت‌ مكعب‌ از گاز تولیدی‌ شیرین‌ و فرآوری‌ می‌گردد كه گاز شیرین‌ شده‌ سپس‌ از طریق‌ خط‌ لوله‌ احداثی‌ به‌ شبكه‌ مصرف‌ داخلی‌ و یا به‌ میادین‌ نفتی‌ برای‌ تزریق‌ ارسال‌ خواهد شد.

میعانات تولید شده از این فازها نیز از طریق گوی شناور(SPM ) که در فاصله 4/5 کیلومتری از ساحل قرار دارد، صادر می‌شود. این در حالی است که گاز مایع تولیدی نیز از طریق خط لوله به اسکله پتروشیمی ارسال و بارگیری خواهد شد. هم اكنون آمادگی صادرات یک میلیون بشکه میعانات گازی از فازهای 6،7و 8 پارس جنوبی وجود دارد.

لازم به ذكر است بیش از 15 هزار نفر نیروی انسانی فعال و تلاشگر شامل 13 هزار نفر نیروی ایرانی و دو هزار نفر نیروی خارجی شبانه روز و مستقر در این فازها، مشغول کار و فعالیت بوده‌اند و بیش از 110 میلیون نفر ساعت در بخش اجرایی پالایشگاه صرف شده است و در بخش مهندسی تفصیلی پالایشگاه بیش از 5/3 میلیون نفر ساعت صرف خدمات مهندسی شده که حاصل آن تولید بیش از 70 هزار مدرک مهندسی بوده است. همچنین حدود 40 پیمانکار اصلی و 160 پیمانکار فرعی ایرانی در ساخت پالایشگاه و حدود 42 شرکت تأمین و ساخت تجهیزات برقی، مکانیکی، ابزار دقیق، عمرانی و ساختمان و تأسیسات از سراسر ایران در این طرح ملی فعالیت داشته‌اند و به جرأت می‌توان گفت كه ماهرترین متخصصان، مهندسان و کارشناسان کشور در این طرح مشاركت داشته‌اند.

لازم به ذكر است در حالی كه ارزش واقعی هر فاز پالایشگاهی بیش از 3 میلیارد دلار است، بر اساس برآوردها، با بهره‌برداری کامل این فازها سالانه 7 میلیارد دلار درآمد پیش بینی می‌شود (اگر چه پیشتر بواسطه قیمت بالاتر نفت خام، سالانه 10 میلیارد دلار درآمد پیش بینی شده بود). بدین ترتیب پیش بینی می‌شود هزینه‌های انجام شده در این حال تا یک سال و نیم برگشت داده شود!

شایان ذكر است كه انتقال فناوری به کشور و افزایش روحیه خودباوری در پیمانکاران داخلی و مهمتر از همه، تجربه موفق راهبری و مدیریت طرح‌های بزرگ از دیگر دستاوردهای طرح توسعه فازهای 6 ، 7 و 8 پارس جنوبی می باشند.

همچنین طرح‌های توسعه میدان گازی پارس جنوبی، موجب رونق اقتصادی و توسعه و عمران استان‌های همجوار نیز بوده است كه به عنوان نمونه می‌توان به خط انتقال فشار قوی 132 کیلوولت پارس جنوبی‌ـ‌لامرد با هزینه 40 میلیارد ریال (جهت پایداری ولتاژ برق مناطق لامرد و گله‌دار)، اجرای بزرگراه پارسیان‌ـ‌پارس جنوبی (که پالایشگاه پارسیان در شهرستان مهر در استان فارس را به پارس جنوبی در عسلویه استان بوشهر متصل می‌كند)، احداث بزرگراه جم‌ـ‌عسلویه و نیز خط 132 کیلوولت پارس جنوبی‌ـ‌عسلویه (با هدف رفع مشکل افت ولتاژ برق در مناطق عسلویه، بیدخون و کنگان) اشاره كرد.

بدون شك اجرای فازهای 6 ، 7 و 8  پارس جنوبی یک افتخار است و به ادعای برخی مسؤولان، تنها پروژه‌ای است که دقیقا طبق برنامه پیش رفته و منحنی برنامه‌ها بر طبق پیش‌بینی‌ها حرکت کرده است. مجددا تأكید می‌شود كه این طرح در حالی به بهره‌برداری می‌رسد که در طول این مدت شورای امنیت سازمان ملل متحد چند قطعنامه بر ضد کشور به تصویب رسانده و تحریم‌هایی بر ضد کشور اعمال شده که بر اساس آن ورود فناوری‌های نوین به ایران ممنوع شده است لكن این طرح نشان داد که این تحریم‌ها هیچ‌گونه تأثیری بر روند توسعه کشور نداشته است و دانشمندان و متخصصان كشور، لحظه‌ای برای پیشرفت و ترقی و آبادانی این مرز و بوم درنگ نخواهند كرد.

 

                                                      والعاقبه للمتقین

                                                      مهندس محمـد مهـدی پـوینـده

                                                     اول آبان‌ماه 1387

 


برچسب ها: دولت نهم ، دكتر احمدی نژاد ، نفت و انرژی ،

دنبالک ها: همین مطلب در نفت نیوز ،